Dyplom "Doctor Honoris Causa" dla Jego Eminencji ks. prof. dr hab. SAWY
Prawosławnego Metropolity Warszawskiego i całej Polski
kierownika Katedry Teologii Prawosławnej Uniwersytetu w Białymstoku
 
    Dnia 8 czerwca 2001 roku odbyła się uroczystość wręczenia Dyplomu Doctor Honoris Causa Uniwersytetu w Białymstoku Jego Eminencji ks. prof. dr hab. SAWIE, Prawosławnemu Metropolicie Warszawskiemu i całej Polski oraz kierownikowi Katedry Teologii Prawosławnej Uniwersytetu w Białymstoku.
    Był to piąty doktorat honorowy przyznany przez Uniwersytet w Białymstoku. Wcześniej doktoraty honoris causa otrzymali: nieżyjący już redaktor Jerzy Giedrojć, prezydent Ryszard Kaczorowski, historyk prof. Andrzej Wyczański oraz były marszałek Senatu prof. Andrzej Stelmachowski. Senat Uniwersytetu w Białymstoku w tajnym głosowaniu jednomyślnie przyznał kolejny zaszczytny tytuł doktora honoris causa Jego Eminencji Metropolicie Sawie, za wkład naukowy i społeczny w rozwój miasta, regionu i samego Uniwersytetu w Białymstoku.
    Z wnioskiem o nadanie najwyższego honorowego tytułu akademickiego dla Metropolity prof. Sawy, wystąpiła Rada Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku - przyjęta jest bowiem zasada, że wydział wnioskujący o doktorat honorowy musi posiadać prawa habilitowania. W jej imieniu wystąpił dziekan Wydziału Prawa prof. Stanisław Prutis. Promotorem przewodu doktoratu był prof. zw. Adam Jamróz, rektor UwB. Rektor podkreślił, że tę zaszczytną funkcję wykonuje z przyjemnością. Jako rektor dziękuje honorowemu doktorantowi za dotychczasowe zaangażowanie w powstawanie i działalność Uniwersytetu w Białymstoku, a także liczy na zaangażowanie Metropolity Sawy w tworzenie nowego Wydziału Teologii UwB. Następnie odbyły się wystąpienia opiniodawców w przewodzie doktoratu honoris causa: prof. dr hab. Alfonsa Nossola - Ordynariusza Diecezji Opolskiej, profesora Uniwersytetu Opolskiego, prof. zw. dr hab. Michała Pietrzaka - profesora Uniwersytetu Warszawskiego oraz ks. prof. dr hab. Dumitru Popescu - Dziekana Fakultetu Teologii Prawosławnej Uniwersytetu w Bukareszcie. Biskup profesor Alfons Nossol podkreślił znaczenie doktoratu honorowego na rodzimym, domowym Uniwersytecie. Prof. Michał Pietrzak zaznaczył fakt kontynuowania przez doktora honorowego Metropolitę Sawę i Katedrę Teologii Prawosławnej UwB, której doktorant jest kierownikiem, tradycji Studium Teologii Prawosławnej, które istniało na Uniwersytecie Warszawskim do wybuchu II wojny światowej, gdyż ma to podstawowe znaczenie dla kształcenia duchownych prawosławnych na poziomie akademickim. Prof. Dumitru Popescu podkreślił dotychczasowe zasługi doktoranta Metropolity Sawy na polu naukowym - opublikowanie około stu publikacji naukowych z dziedziny teologii dogmatycznej i moralnej oraz historii Prawosławia, a zwłaszcza dotyczących proroctw Starego Testamentu, roli Bogurodzicy w świetle Pisma Świętego, historii Prawosławia w dawnej Rzeczypospolitej oraz aktualnej sytuacji Cerkwi Prawosławnej w Polsce.
    Po wystąpieniach wnioskodawcy, promotora i opiniodawców nastąpiło uroczyste wręczenie dyplomu doktora honoris causa Uniwersytetu w Białymstoku dla Jego Eminencji Metropolity prof. Sawy. Dyplom w imieniu Senatu uczelni wręczył rektor prof. Adam Jamróz. Rektor podkreślił przy tym, że jest to wyróżnienie nie tylko dla Jego Eminencji Metropolity Sawy, ale także wyróżnienie dla wszystkich wyznawców prawosławia w Polsce. Następnie Chór Uniwersytetu w Białymstoku wykonał Gaude Mater Polonia, a Młodzieżowy Chór Katedralny Cerkwi Św. Mikołaja w Białymstoku wykonał Hymn do św. Sawy.
    W uroczystości wzięło udział wielu dostojnych gości z kraju i z zagranicy: hierarchowie Kościoła Prawosławnego, biskupi Kościoła Katolickiego, biskupi Kościoła Ewangelickiego i Starokatolickiego, przedstawiciele Polskiej Rady Ekumenicznej, ambasadorowie państw prawosławnych (Armenii, Białorusi, Bułgarii, Grecji, Jugosławii, Rumunii, Ukrainy), oraz przedstawiciele władz centralnych i lokalnych, wojska i policji. Przedstawiciel Prezydenta odczytał list skierowany przez Prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego do honorowego doktora Metropolity Sawy. Telegramy z gratulacjami nadesłali także prymas Józef Glemp, marszałek Sejmu Maciej Płażyński, marszałek Senatu Alicja Grześkowiak, nuncjusz apostolski Józef Kowalczyk, biskup polowy Sławoj Leszek Głódź, Wojewoda Podlaski pani Krystyna Łukaszuk, prezydent Białegostoku Ryszard Tur i wielu innych. Osobiście życzenia dla Jego Eminencji Metropolity Sawy składali biskup Jakub, prawosławny Ordynariusz Białostocki i Gdański, arcybiskup Jeremiasz, prawosławny Ordynariusz Wrocławski i Szczeciński, jednocześnie rektor Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej, której honorowy doktor jest od ponad 20 lat pracownikiem, arcybiskup Wojciech Zięba, metropolita białostocki, prezydent Ryszard Kaczorowski. W imieniu korpusu dyplomatycznego, swojego kraju i własnym gratulacje dla Metropolity Sawy złożył ambasador Jugosławii, który wręczył także honorowemu doktorowi upominek - reprint najstarszej książki serbskiej z XIIIw. oraz medal Belgradu, na pamiątkę czasów młodości, które przyszły Metropolita spędził na studiach w Belgradzie.
    W swoim przemówieniu Metropolita Sawa podziękował wszystkim za życzenia, zaproszonym gościom za ich obecność na uroczystości. Podkreślił rolę Uniwersytetu w Białymstoku, jako uczelni pogranicza, która powinna być otwarta na wielokulturowość i wielowyznaniowość regionu, co powinna badać i opisywać. Zwrócił uwagę także na trwające prace nad powołaniem Wydziału Teologii Katolickiej i Prawosławnej, pierwszego w Polsce i na świecie. Następnie honorowy doktor wygłosił odczyt naukowy. Uroczystość zakończyły swoim występem Chór Uniwersytetu w Białymstoku i Młodzieżowy Chór Katedralny Parafii Św. Mikołaja w Białymstoku. Potem nastąpiła część mniej oficjalna, gdy zaproszeni goście osobiście składali życzenia Jego Eminencji Metropolicie Sawie.