Konferencja naukowa
 
„Kościół prawosławny w Polsce w okresie międzywojennym”
 

    W dniach 2-3 czerwca br. w Białymstoku odbyła się kolejna doroczna konferencja naukowa zorganizowana przez Katedrę Teologii Prawosławnej Uniwersytetu w Białymstoku. O ile konferencje ubiegłoroczne koncentrowały się wokół różnych aspektów teologicznych, o tyle tegoroczne spotkanie dotyczyło zagadnień o charakterze historycznym związanych z Kościołem prawosławnym w okresie międzywojennym. Konferencji przewodniczył Jego Eminencja metropolita Sawa - kierownik Katedry, a swą obecnością zaszczycili je również m.in. Ich Ekscelencje Biskup Białostocki i Gdański Jakub Biskup Bielski Grzegorz. Przybyli również przedstawiciele miejscowych władz, Kościoła rzymskokatolickiego, środowiska akademickiego i duchowni. Łącznie w dwudniowym spotkaniu wzięło udział ponad 80 osób.
    Konferencja rozpoczęła się molebnem w Centrum Kultury Prawosławnej, gdzie odbywały się odczyty i wystąpienia. Następnie uroczystego otwarcia spotkania dokonał Jego Eminencja metropolita Sawa, który w swym krótkim wystąpieniu wprowadził zebranych w temat konferencji.
    Podczas dwóch dni swoje wystąpienia zaprezentowało ośmiu prelegentów: ks. prof. dr hab. Marian Bendza (Droga do autokefalii), prof. dr hab. Antoni Mironowicz (Rewindykacje wobec Kościoła prawosławnego), dr Paweł Borecki (Stan prawny Kościoła prawosławnego w okresie międzywojennym), ks. dr Jerzy Tofiluk (Szkolnictwo prawosławne w okresie międzywojennym), ks. dr Henryk Paprocki (Działalność misyjna i charytatywna Kościoła prawosławnego), ks. dr Doroteusz Sawicki (Hierarchia prawosławna w okresie międzywojennym), dr Jarosław Matwiejuk (Konstytucyjne uwarunkowania pozycji prawnej PAKP w II RP) oraz dr Urszula Pawluczuk (Życie monastyczne w okresie międzywojennym). Drugi dzień konferencji poprzedziła miła uroczystość złożenia życzeń i wręczenia przez metropolitę Sawę wiązanki kwiatów ks. dr. Henrykowi Paprockiemu, obchodzącemu w czerwcu tego roku 25 rocznicę święceń kapłańskich.
    Wszystkie wystąpienia spotkały się z życzliwym przyjęciem słuchaczy i wywołały bardzo ożywioną i interesującą dyskusję, która dotyczyła głównie spraw tragicznych w przedwojennym życiu Kościoła prawosławnego w Polsce. Duże zainteresowanie wzbudziła m.in. multimedialna prezentacja ks. dr. Doroteusza Sawickiego. Padło szereg konkretnych pytań dotyczących poszczególnych prezentowanych referatów, w których znalazło się m.in. szereg informacji i tez, które dotychczas nie były szerzej prezentowane, a niekiedy bazowały na ostatnio dokonanych odkryciach w archiwach. Nie unikano też drażliwych tematów. Uczestnicy spotkania dzielili się również swymi wspomnieniami (z autopsji i relacji innych osób) z okresu międzywojennego. Wielokrotnie podkreślano jak trudnym i tragicznym dla Kościoła prawosławnego były czasy II Rzeczypospolitej, w której formalnie istniało równouprawnienie wyznań, a w rzeczywistości występował podział na "równych i równiejszych". Niejednokrotnie czyniono też pewne analogie w odniesieniu do przedwojennych i współczesnych uwarunkowań działalności Kościoła prawosławnego w naszym kraju.
    Na zakończenie spotkania, inicjator organizowanych od 1999 r. konferencji - metropolita Sawa podsumował jej przebieg. Zwierzchnik Kościoła prawosławnej w Polsce wyraził swoje zadowolenie z wyjątkowego zaangażowania uczestników spotkania w jej przebieg oraz wynikającej z tego momentami bardzo burzliwej dyskusji. "Dobrze, że Bóg natchnął ten temat - powiedział - tak ważny i aktualny, chociaż też bardzo tragiczny dla Kościoła prawosławnego w naszym kraju". Jego Eminencja zapowiedział też, że przyszłoroczna konferencja będzie swego rodzaju kontynuacją tegorocznej, bowiem skoncentruje się na historii Prawosławia w Polsce po II wojnie światowej.
    Konferencję zakończył uroczysty obiad, w którym wzięli udział uczestniczący w spotkaniu referenci i słuchacze.
    Materiały zaprezentowane podczas konferencji zostaną opublikowane (w poszerzonych wersjach, w porównaniu do tych wygłoszonych) w nowym numerze rocznika Katedry "Elpis".

    Jarosław Charkiewicz, foto autora
 
 
Słowo Jego Eminencji Metropolity Sawy
 
 
Uczestnicy konferencji
 
 
Dyskusja wśród słuchaczy
 
 
Jego Eminencja Metropolita Sawa
 
 
Dyskusja
 
 
Jego Eminencja Metropolita Sawa składa życzenia ks. dr Henrykowi Paprockiemu z okazji jubileuszu
 
 
Prezentacja multimedialna
 
 
Uroczysty obiad