Konferencja
naukowa
„Kościół
prawosławny w Polsce w okresie międzywojennym”
W dniach 2-3 czerwca br. w Białymstoku odbyła się
kolejna doroczna konferencja naukowa zorganizowana przez Katedrę Teologii
Prawosławnej Uniwersytetu w Białymstoku. O ile konferencje ubiegłoroczne
koncentrowały się wokół różnych aspektów teologicznych, o tyle tegoroczne
spotkanie dotyczyło zagadnień o charakterze historycznym związanych z
Kościołem prawosławnym w okresie międzywojennym. Konferencji przewodniczył
Jego Eminencja metropolita Sawa - kierownik Katedry, a swą obecnością
zaszczycili je również m.in. Ich Ekscelencje Biskup Białostocki i Gdański
Jakub Biskup Bielski Grzegorz. Przybyli również przedstawiciele miejscowych
władz, Kościoła rzymskokatolickiego, środowiska akademickiego i duchowni.
Łącznie w dwudniowym spotkaniu wzięło udział ponad 80 osób.
Konferencja rozpoczęła się molebnem w Centrum Kultury
Prawosławnej, gdzie odbywały się odczyty i wystąpienia. Następnie uroczystego
otwarcia spotkania dokonał Jego Eminencja metropolita Sawa, który w swym
krótkim wystąpieniu wprowadził zebranych w temat konferencji.
Podczas dwóch dni swoje wystąpienia zaprezentowało
ośmiu prelegentów: ks. prof. dr hab. Marian Bendza (Droga do autokefalii),
prof. dr hab. Antoni Mironowicz (Rewindykacje wobec Kościoła prawosławnego),
dr Paweł Borecki (Stan prawny Kościoła prawosławnego w okresie międzywojennym),
ks. dr Jerzy Tofiluk (Szkolnictwo prawosławne w okresie międzywojennym),
ks. dr Henryk Paprocki (Działalność misyjna i charytatywna Kościoła
prawosławnego), ks. dr Doroteusz Sawicki (Hierarchia prawosławna w okresie
międzywojennym), dr Jarosław Matwiejuk (Konstytucyjne uwarunkowania pozycji
prawnej PAKP w II RP) oraz dr Urszula Pawluczuk (Życie monastyczne w okresie
międzywojennym). Drugi dzień konferencji poprzedziła miła uroczystość złożenia
życzeń i wręczenia przez metropolitę Sawę wiązanki kwiatów ks. dr. Henrykowi
Paprockiemu, obchodzącemu w czerwcu tego roku 25 rocznicę święceń kapłańskich.
Wszystkie wystąpienia spotkały się z życzliwym
przyjęciem słuchaczy i wywołały bardzo ożywioną i interesującą dyskusję,
która dotyczyła głównie spraw tragicznych w przedwojennym życiu Kościoła
prawosławnego w Polsce. Duże zainteresowanie wzbudziła m.in. multimedialna
prezentacja ks. dr. Doroteusza Sawickiego. Padło szereg konkretnych pytań
dotyczących poszczególnych prezentowanych referatów, w których znalazło się
m.in. szereg informacji i tez, które dotychczas nie były szerzej prezentowane,
a niekiedy bazowały na ostatnio dokonanych odkryciach w archiwach.
Nie unikano też drażliwych tematów. Uczestnicy spotkania dzielili się również
swymi wspomnieniami (z autopsji i relacji innych osób) z okresu
międzywojennego. Wielokrotnie podkreślano jak trudnym i tragicznym dla
Kościoła prawosławnego były czasy II Rzeczypospolitej, w której formalnie
istniało równouprawnienie wyznań, a w rzeczywistości występował podział na
"równych i równiejszych". Niejednokrotnie czyniono też pewne analogie
w odniesieniu do przedwojennych i współczesnych uwarunkowań działalności
Kościoła prawosławnego w naszym kraju.
Na zakończenie spotkania, inicjator organizowanych
od 1999 r. konferencji - metropolita Sawa podsumował jej przebieg.
Zwierzchnik Kościoła prawosławnej w Polsce wyraził swoje zadowolenie
z wyjątkowego zaangażowania uczestników spotkania w jej przebieg oraz
wynikającej z tego momentami bardzo burzliwej dyskusji. "Dobrze, że Bóg
natchnął ten temat - powiedział - tak ważny i aktualny, chociaż też bardzo
tragiczny dla Kościoła prawosławnego w naszym kraju". Jego Eminencja
zapowiedział też, że przyszłoroczna konferencja będzie swego rodzaju
kontynuacją tegorocznej, bowiem skoncentruje się na historii Prawosławia
w Polsce po II wojnie światowej.
Konferencję zakończył uroczysty obiad, w którym
wzięli udział uczestniczący w spotkaniu referenci i słuchacze.
Materiały zaprezentowane podczas konferencji
zostaną opublikowane (w poszerzonych wersjach, w porównaniu do tych
wygłoszonych) w nowym numerze rocznika Katedry "Elpis".
Jarosław Charkiewicz, foto autora
Słowo Jego Eminencji Metropolity Sawy
Uczestnicy konferencji
Dyskusja wśród słuchaczy
Jego Eminencja Metropolita Sawa
Dyskusja
Jego Eminencja Metropolita Sawa składa życzenia ks. dr Henrykowi Paprockiemu z okazji jubileuszu
Prezentacja multimedialna
Uroczysty obiad