Nowa książka bp. dr. hab. Andrzeja Borkowskiego – „Hiob Zalizo. Ihumen poczajowski”

Nakładem Katedry Teologii Prawosławnej ukazała się książka biskupa dr. hab. Andrzeja Borkowskiego, prof. UwB pod tytułem „Hiob Zalizo. Ihumen poczajowski”.

Biskup supraski dr hab. Andrzej (Borkowski), namiestnik Monasteru Zwiastowania Najświętszej Marii Panny w Supraślu, na podstawie dokumentów i opracowań w swojej pracy „Hiob Zalizo, ihumen poczajowski” przedstawia polskiemu czytelnikowi wyjątkową postać historyczną św. Hioba Zalizo (inaczej Poczajowskiego), która odegrała wielką rolę w życiu Cerkwi prawosławnej w Rzeczypospolitej w XVI i XVII wieku. Należy Mu się uznanie, że podjął się trudu przedstawienia czytelnikowi tego wyjątkowego lidera Prawosławia, tym bardziej że jest on przełożonym monasteru, podobnie jak, swego czasu, był nim św. Hiob Poczajowski… Praca biskupa supraskiego Andrzeja jest na czasie, bowiem i dziś Monaster poczajowski przeżywa wiele doświadczeń i wymaga  wytrwałości (żelaznej) swego ihumena w celu zachowania nieskazitelności jego spuścizny – wiary prawosławnej. Praca została napisana prostym, przystępnym językiem. Zachęcam wszystkich do zapoznania się z jej treścią, by móc dobrze uzmysłowić sobie znaczenie św. Hioba Poczajowskiego dla Cerkwi prawosławnej. Czytaj więcej ›

Tagi: , ,

Zajęcia ogólnouniwersyteckie KTP w semestrze letnim 2017/2018

Wszystkich zainteresowanych, a przede wszystkim studentów UwB (w tym także słuchaczy studiów zaocznych, podyplomowych i doktoranckich) zapraszamy na bezpłatne dodatkowe zajęcia poza programem studiów.

W semestrze letnim roku akademickiego 2017/2018 proponujemy dwa przedmioty:

„Duchowość chrześcijańska” – prowadzący bp dr hab. Andrzej Borkowski

Trzydziestogodzinny kurs, którego celem jest ukazanie chrześcijańskiego nauczania dotyczącego człowieka i jego roli w świecie. W oparciu o teksty Pisma Świętego i nauczanie Kościoła, przedstawiona zostanie chrześcijańska antropologia, wskazane zostaną cele życia człowieka z perspektywy jednostki, społeczeństwa i wspólnoty duchowej. Tematyka kursu skupi się na współczesnych problemach w relacji człowieka z Bogiem, które zostaną omówione w kontekście nauczania Jezusa Chrystusa.

„Chrześcijaństwo w języku literatury i filmu” – prowadzący ks. dr hab. Marek Ławreszuk, prof. UwB

Celem zajęć jest ukazanie idei chrześcijańskich we współczesnej literaturze i filmie. Wykład ma ukazać rolę i znaczenie chrześcijańskich fundamentów duchowych widocznych nie tylko w sferze sacrum, lecz również we współczesnych dziełach literackich i produkcjach kinowych. Poszukiwania idei chrześcijańskich będą realizowane w dziełach Tolkiena, Rowling, Bułhakowa, Lewisa, braci Wachowskich, Kusturicy i innych. Przedstawienie spektrum zależności pomiędzy współczesnymi koncepcjami sztuki literackiej i filmowej a duchowością chrześcijańską pozwoli zrozumieć uniwersalizm chrześcijańskiej drogi.

Czytaj więcej ›

Tagi: , ,

Nowy numer czasopisma teologicznego „Elpis”

Koniec roku 2017 przyniósł dobrą wiadomość – w druku ukazał się nowy tom czasopisma naukowego Katedry Teologii Prawosławnej „Elpis”. Wydawnictwo zawiera artykuły nie tylko w języku polskim, ale także angielskim i rosyjskim, co przesądza o jego prestiżu – aktualna punktacja czasopisma to 7 pkt według listy czasopism punktowanych MNiSW 2015 (wykaz B poz. 491) i 82,24 według IndexCopernicus Journals Master List 2015 (2014: 67,06; 2013: 6.33; 2012: 6.34).

Elpis jest recenzowanym, międzynarodowym, interdyscyplinarnym czasopismem przedstawiającym szerokie spektrum tematów związanych z prawosławną teologią, historią i kulturą. Celem czasopisma jest ukazywanie współczesnej teologii prawosławnej oraz propagowanie dorobku teologów, historyków i filologów w zakresie ich badań dotyczących Prawosławia. Czasopismo stanowi kontynuację periodyku Studium Teologii Prawosławnej Uniwersytetu Warszawskiego wydawanego w latach 1926-1939 pod tym samym tytułem. Od roku 1999 Elpis ukazuje się jako rocznik Katedry Teologii Prawosławnej UwB. Czytaj więcej ›

Cypryjczycy z Akanthou o sytuacji na wyspie

Zaledwie kilka tygodni temu przy okazji pobytu relikwii św. Nektariusza w Polsce w Białymstoku gościł biskup cypryjskiej Mesaorii Grzegorz, a w miniony weekend nasze ziemie odwiedzili jego rodacy – byli mieszkańcy wioski Akanthou na północy wyspy, terenach obecnie okupowanych przez Turcję. Współorganizowane przez Katedrę Teologii Prawosławnej spotkanie z przybyszami z południa odbyło się w niedzielę, 3 grudnia, po pierwszej liturgii w cerkwi Zmartwychwstania Pańskiego w Białymstoku. Czytaj więcej ›

Tagi: ,

Katedra Teologii Prawosławnej zaprasza na spotkanie z gośćmi z Cypru

W sobotę i niedzielę 2 i 3 grudnia w Białymstoku przebywać będzie 8-osobowa delegacja pracowników magistratu Akanthou, miasta położonego w okupowanej przez Turcję północnej części Cypru. Bezpośrednio po nabożeństwie całonocnego czuwania w cerkwi św. Jerzego na Nowym Mieście oraz po pierwszej Boskiej Liturgii w cerkwi Zmartwychwstania Pańskiego na Słonecznym Stoku przewidziane są wystawy zdjęć i prezentacje tragicznego losu tego cypryjskiego miasta. Wystarczy powiedzieć, że znajdujące się tam 24 cerkwie zostały zamienione na meczety lub zniszczone. Goście z Cypru chcą podzielić się z nami zarówno swym bólem, jak też nadzieją na odzyskanie utraconych terytoriów. Czytaj więcej ›

Tagi: ,

Wyjazd studencki do Warszawy: Zwyczaje okresu Dodekameron na Cyprze

15 listopada br. studenci oraz słuchacze zajęć ogólnouniwersyteckich KTP wraz z Jego Ekscelencją  biskupem supraskim Andrzejem wybrali się na otwarcie wystawy „Zwyczaje okresu Dodekameron – świętych dwanaście dni na Cyprze”, która odbyła się w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie.

Dodekameron, będący tematem wystawy, rozpoczyna się w dniu Bożego Narodzenia (25 grudnia) i trwa do Święta Objawienia Pańskiego (6 stycznia).

Słowo powitalne do zebranych gości wygłosił dr Adam Czyżewski – Dyrektor Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie. Następnie głos zabrali Jego Ekscelencja Biskup Mesaorii Grzegorz oraz Jego Eminencja, Wielce Błogosławiony Sawa, Metropolita Warszawski i Całej Polski. Po przemowach nadszedł czas na rytuał krojenia noworocznego ciasta świętego Vasiliosa – vasilopity, który wykonali bp Grzegorz, metropolita Sawa oraz abp Jerzy, bp Paweł i bp Andrzej. Zgodnie z tradycją odnalezienie w cieście ukrytej monety przynosi szczęście znalazcy na cały następny rok, a w przypadku tego wieczoru – 5-dniowy pobyt na Cyprze. Czytaj więcej ›

Tagi: , , ,

Pielgrzymka naszych studentów do Kijowa

     Na przełomie października i listopada słuchacze zajęć ogólnouniwersyteckich KTP pielgrzymowali do Kijowa pod duchową opieką swojego wykładowcy, JE biskupa Andrzeja. Zapraszamy do przeczytania relacji autorstwa Elżbiety Dulko oraz obejrzenia zdjęć, wykonanych przez pielgrzymów.

 

     W dniach 30 października – 3 listopada z błogosławieństwa Jego Ekscelencji Arcybiskupa Białostocko-Gdańskiego Jakuba odbyła się pielgrzymka do Ławry Kijowsko-Pieczerskiej, organizowana przez Katedrę Teologii Prawosławnej UwB oraz Bractwo Młodzieży Prawosławnej Diecezji Białostocko-Gdańskiej. Naszymi opiekunami duchowymi byli Jego Ekcelencja Biskup Supraski Andrzej oraz hieromnich Paweł.

 

     Wyjazd  rozpoczęliśmy od molebnia w Cerkwi św. Ducha w Białymstoku, podczas którego prosiliśmy Boga o błogosławieństwo na czekającą nas podróż, po czym wyruszyliśmy w drogę. Następnego dnia po wielogodzinnej podróży ujrzeliśmy złote kopuły Ławry. Powitał nas przewodnik, który opowiedział o początkach klasztoru i jego ogromnym znaczeniu w przeszłości i teraźniejszości. Każdy z nas otrzymał świeczkę i wszyscy zeszliśmy stromą drogą do Bliskich Pieczar, podziemnych korytarzy, w których znajdowały się cele rekluzów (ros. затворников). Obecnie spoczywają tam relikwie m.in. świętych mnichów Antoniego Pieczerskiego –  założyciela Ławry (1073), Barlaama ihumena Pieczerskiego (1065), Agapita Pieczerskiego (XI), Маrka Grabarza (XI-XII). Następnie przeszliśmy do Dalekich Pieczar, gdzie znajdują się relikwie m.in. świętego mnicha Teodozjusza ihumena Pieczerskiego (1074), świętej mniszki Eufrozyny Połockiej, świętego mnicha Tytusa Żołnierza (XIV) oraz toczące mirro głowy mnichów Pieczerskich. Od 1584 r. po dzisiejszy dzień z czaszek wydobywa się mirro uzdrawiające ludzi, którzy z wiarą proszą Boga o pomoc. Wieczorem uczestniczyliśmy w wieczornym nabożeństwie w Refektarzowej Cerkwi świętych mnichów Antoniego i Teodozjusza Pieczerskich, podczas którego przystąpiliśmy do spowiedzi, by następnego dnia przyjąć sakrament św. Eucharystii.

     Drugiego dnia naszej pielgrzymki odwiedziliśmy trzy klasztory w Kijowie. Na początku pojechaliśmy do Jońskiego Monasteru Świętej Trójcy znajdującego się na Górze Zwierzynieckiej. W podziemiach Cerkwi św. Trójcy pokłoniliśmy się relikwiom św. Jonasza z Kijowa – założyciela monasteru. Św. Jonasz w młodości był kielejnikiem i uczniem duchowym św. Serafima z Sarowa. W 1861 r. Najświętsza Bogurodzica objawiła młodemu hieromnichowi: „Moja łaska będzie tu na wieki. Niezłomnie będę odwiedzać to miejsce i wielu tutaj zbawi się. Wielu przybędzie tu, przyjmij ich wszystkich, nikim nie gardząc – wszyscy są dziećmi Bożymi”. Inne świętości, jakie znajdują się w klasztorze to cudotwórcza ikona Matki Bożej „Trójręka” z fragmentem Ryzy Matki Bożej, ikona Najświętszej Trójcy z cząstką Dębu Mamryjskiego, ikona Podwyższenia Krzyża Pańskiego z cząstką Życiodajnego Krzyża Pańskiego i ikona z cząstką relikwi świętego mnicha Serafima z Sarowa. Następnie wyruszyliśmy w kierunku Zwierzynieckiego Monasteru Archanioła Michała. Mimo, że założony został w XX w., mnisi mieszkali tam już w XI w. Świadczą o tym pieczary odkryte w 1888 r., a w nich ludzkie szczątki, mnisza odzież, paramany, krzyże i cerkiewne przybory.  Położenie pieczar zostało objawione we śnie pobożnej kobiecie Teodozji. Mieliśmy okazję na własne oczy zobaczyć miejsce, gdzie trudzili się święci Ojcowie Zwierzynieccy prawie 1000 lat temu. Z wiarą i pobożnością przykładaliśmy się do ich świętych relikwii oraz ikony Matki Bożej „Wszystkich Strapionych Radość”. Ostatnim klasztorem, jaki odwiedziliśmy tego dnia był Monaster Świętej Trójcy (Kitajewskaja Putyń). Tam przykładaliśmy się do relikwi św. Teofila saloity oraz św. Dosytei. Po powrocie do Ławry Kijowsko – Pieczerskiej uczestniczyliśmy w Całonocnym czuwaniu w przeddzień święta Kazańskiej Ikony Matki Bożej oraz pamięci świętego mnicha Hilariona schmnika Pieczerskiego.

      Rankiem 3 listopada wyruszyliśmy w kierunku Białegostoku. Władyka Andrzej podziękował Dariuszowi Sulimie za organizację pielgrzymki. Podkreślił, że uczestnictwo w sakramencie Eucharystii oraz wspólna modlitwa zbliża nas do siebie. Wyraził nadzieję, że nie jest to nasz ostatni wspólny wyjazd i zaprosił młodzież na zajęcia prowadzone przez Katedrę Teologii Prawosławnej.

Tagi: ,

Program Wszechnicy Kultury Prawosławnej 2017/2018

Prawosławna Diecezja Białostocko-Gdańska, Katedra Teologii Prawosławnej Uniwersytetu w Białymstoku i Zarząd Główny Bractwa Prawosławnego św. św. Cyryla i Metodego

zapraszają na kolejne spotkania Wszechnicy Kultury Prawosławnej.

Otwarte wykłady odbywają się w Centrum Kultury Prawosławnej Diecezji Białostocko-Gdańskiej w Białymstoku, ul. Św. Mikołaja 5. Wstęp wolny.

 

Program wszechnicy w roku akademickim 2017/2018.

 

  • Wykład inauguracyjny.  Cerkiew i Rewolucja. O przyczynach rosyjskiej tragedii 1917 roku, ks. Gieorgij Orechov, Prorektor Uniwersytetu św. Tichona w Moskwie. 23 października 2017 r., godz. 18.00

 

  • Akcja „Wisła” (1947) i jej znaczenie dla Kościoła prawosławnego w Polsce w przeszłości i współcześnie, dr Grzegorz Kuprianowicz, historyk. 27 listopada 2017 r., godz. 18.00

 

  • Monaster św. Marii i Marty na św. Górze Grabarce; 70 lat życia i modlitwy, igumenia  Hermiona (Szczur), Przełożona Monasteru na Grabarce.  28 grudnia 2017 r. (czwartek), godz. 18.00

 

  • Białorusini i Podlasie, prelekcja połączona z prezentacją książki: „Historia Białorusinów Podlasia”, dr hab. Oleg Łatyszonek, prof. UwB. 29 stycznia 2018 r., godz. 18.00

 

  • Spowiedź i jej znaczenie w życiu człowieka. Praktyczny wymiar sakramentu, biskup supraski dr hab. Andrzej (Borkowski), Uniwersytet w Białymstoku. 26 lutego 2018 r., godz. 18.00

 

  • Genealogia- „Korzenie rodzinne”, Eugeniusz Siemieniuk, członek Towarzystwa Genealogicznego. 26 marca 2018 r., godz. 18.00

 

  • Sekty jako zagrożenie dla współczesnego człowieka, ks. dr Andrzej Lewczak, Parafia Prawosławna św. Marii Magdaleny w Warszawie. 30 kwietnia 2018 r., godz. 18.00
Tagi: ,

Zajęcia ogólnouniwersyteckie KTP – semestr zimowy 2017/2018

     Katedra Teologii Prawosławnej zaprasza wszystkich studentów UwB (w tym słuchaczy studiów zaocznych, podyplomowych i doktoranckich) na bezpłatne dodatkowe zajęcia poza programem studiów.

     W semestrze zimowym roku akademickiego 2017/2018 proponujemy przedmiot „Sacrum i profanum w duchowej przestrzeni Kościoła prawosławnego”, prowadzony przez bp. dr. hab. Andrzeja Borkowskiego.

Kościół jest zanurzony w rzeczywistości świata. Dlatego to, czym żyje świat wkracza w życie Kościoła, gdzie zostaje prześwietlony Bożymi energiami i przemieniony w rzeczywistość Bożą. Te obszary powstania nowych wyzwań dla chrześcijańskiej duchowości w powszechnym przekonaniu aktualizują się w kontekście: religijnym, kulturowym i antropologicznym. w każdej z wymienionych kategorii pojawiają się omówienia szczegółowych procesów, tendencji, problemów, które zasługują na refleksję i dogłębną dyskusję.

     Kurs trwa 30 godzin. Warunki zaliczenia to regularne uczęszczanie na zajęcia i aktywny w nich udział. Ukończenie przedmiotu skutkuje wpisaniem do suplementu dyplomu w rubryce „inne osiągnięcia” i przyznaniem 2 punktów ECTS. Rejestracja w systemie USOSweb trwa od 9.10.2017 do 31.10.2017.

     Spotkanie organizacyjne odbędzie się 24 października (wtorek) o godz. 18 w siedzibie Katedry Teologii Prawosławnej, ul. Zamenhofa 15 (wejście od ul. Piotrkowskiej).

     Serdecznie zapraszamy!

Tagi: , ,

Chirotonia biskupa supraskiego Andrzeja (Borkowskiego)

27 września 2017 roku, w Soborze św. Mikołaja w Białymstoku, w trakcie świątecznej Boskiej Liturgii, licznie zgromadzeni biskupi dokonali chirotonii biskupiej (tj. sakramentu święceń) archimandryty dr. hab. Andrzeja Borkowskiego, adiunkta Katedry Teologii Prawosławnej Uniwersytetu w Białymstoku.

 

W imieniu społeczności akademickiej serdecznie gratulujemy nowemu hierarsze Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Życzymy błogosławieństwa Bożego i wielu łask Ducha Świętego w trudnej i odpowiedzialnej posłudze pasterza Cerkwi Chrystusowej.

Aksios!

Tagi:

Olimpiada Prawosławnej Wiedzy Religijnej – karta zgłoszenia i oświadczenie uczestnika

Szanowni Państwo, zamieszczamy gotowe do ściągnięcia dokumenty, niezbędne do wzięcia udziału w Olimpiadzie Prawosławnej Wiedzy Religijnej. Zapraszamy do zapoznania się i czekamy na tegorocznych uczestników!

karta zgłoszeń uczestników olimpiady

oświadczenie uczestnika i opiekuna o przetwarzaniu danych osobowych

Tagi:

Archimandryta Andrzej Borkowski powołany na biskupa supraskiego

Decyzją Świętego Soboru Biskupów PAKP, który odbył się wczoraj, 24 sierpnia, pod przewodnictwem Jego Eminencji, Wielce Błogosławionego Sawy, Prawosławnego Metropolity Warszawskiego i całej Polski, nasz pracownik i jednocześnie przełożony monasteru Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy w Supraślu – ks. archimandryta dr hab. Andrzej Borkowski – został powołany na biskupa supraskiego, wikariusza diecezji białostocko-gdańskiej. Chirotonia  odbędzie się 27 września 2017 roku w katedrze św. Mikołaja w Białymstoku.

Sobór powołał także czterech innych biskupów. Jednym z nich jest były pracownik Katedry Teologii Prawosławnej, archimandryta Warsonofiusz (Doroszkiewicz). Zostanie on biskupem siemiatyckim, a jego chirotonia odbędzie się 8 października 2017 roku w cerkwi śww. app. Piotra i Pawła w Siemiatyczach. Poza tym na wakujące stanowisko biskupa łódzko-poznańskiego powołano archimandrytę Atanazego (Nosa), na biskupa bielskiego, wikariusza diecezji warszawsko-bielskiej – biskupa Grzegorza (Charkiewicza), dotychczasowego biskupa supraskiego, a na biskupa hajnowskiego – hieromnicha Pawła (Tokajuka).

za: orthodox.pl

fot: Jarosław Charkiewicz, www.orthphoto.net

Tagi:

Zagadnienia Olimpiady Prawosławnej Wiedzy Religijnej 2017/2018

Komitet Główny Olimpiady Prawosławnej Wiedzy Religijnej na posiedzeniu w dniu 29 czerwca 2017 roku przyjął temat kolejnej edycji konkursu.

Temat olimpiady w roku szkolnym 2017/2018 jest: Boska Liturgia św. Bazylego Wielkiego i św. Jana Chryzostoma. Historiografia i analiza teologiczno-liturgiczna.

 

Zagadnienia:

  1. Umiejscowienie Boskiej Liturgii w prawosławnym cyklu dobowym. Zmiana czasu sprawowania Eucharystii w pierwszych wiekach.
  2. Czas i okresy sprawowania poszczególnych Liturgii – współczesna praktyka i historyczne świadectwa.
  3. Porównanie modlitw duchownego Liturgii św. Jana Chryzostoma i św. Bazylego Wielkiego.
  4. Przygotowanie duchownych do Liturgii: modlitwy wejścia, nakładanie szat i omycie rąk.
  5. Kanoniczne normy związane ze sprawowaniem Liturgii.
  6. Przygotowawcze czynności kapłana: osobiste przygotowanie, przygotowanie prezbiterium, przygotowanie ołtarza ofiarnego – żertwiennika.
  7. Proskomidia i prothesis – wyjaśnienie terminów i charakterystyka przygotowania darów.
  8. Symbolika proskomidii w relacji do zbawczego dzieła Chrystusa. Jaka ikona bywa umieszczana przed żertwiennikiem?
  9. Przygotowanie chleba – wycięcie Baranka.
  10. Przygotowanie kielicha – zmieszanie wina i wody. Analiza dokonywanych czynności i modlitw.
  11. Wspomnienia i wycinanie cząsteczek w trakcie proskomidii.
  12. Modlitwa proskomidii i czynności kończące przygotowanie darów: błogosławieństwo kadzidła, okadzanie i pokrywanie darów, modlitwy.
  13. Modlitwy duchownych przed rozpoczęciem Liturgii – ich struktura i znaczenie.
  14. Doksologia Liturgii i jej obecność na innych nabożeństwach.
  15. Znaczenie i charakter liturgii katechumenów.
  16. Śpiewy antyfonalne i ektenie liturgii katechumenów.
  17. Historyczna i teologiczna analiza hymnu Jednorodzony Synu.
  18. Małe wejście Liturgii. Historyczna geneza i symboliczne znaczenie.
  19. Tropariony i kondakiony Liturgii. Ich cel i współczesna praktyka doboru.
  20. Różne rodzaje Trysagionu – ich wspólne znaczenie.
  21. Historyczna analiza Trysagionu.
  22. Obrzęd wejścia na podwyższony tron – historyczny rozwój ceremonii.
  23. Prokimien i wersety na Alleluja w relacji z czytaniami liturgicznymi.
  24. Czytania liturgiczne: ich ilość w historii i we współczesnej praktyce.
  25. Ewangelia i homilia. Treści kazań na podstawie dzieł św. Ojców.
  26. Ektenie po Ewangelii. Ich ilość i znaczenie.
  27. Rozesłanie i modlitwa za katechumenów – historyczna analiza i współczesne znaczenie.
  28. Charakterystyka i znaczenie liturgii wiernych.
  29. Modlitwy duchownego przed hymnem cherubinów. Analiza treści.
  30. Wielkie wejście Liturgii: historyczny rozwój, teologiczne znaczenie i symbolika.
  31. Tropariony wygłaszane przez duchownego w czasie umieszczania darów na ołtarzu – ich symbolika i nawiązanie do zbawczego dzieła Chrystusa.
  32. Ektenia błagalna i modlitwa proskomidii. Zasadność wykorzystania terminu proskomidia w trakcie liturgii wiernych.
  33. Pocałunek pokoju – historyczne świadectwa i współczesna praktyka.
  34. Wyznanie wiary – historia pojawienia się w nabożeństwie eucharystycznym.
  35. Porównanie modlitw anaforalnych Liturgii św. Jana Chryzostoma i św. Bazylego Wielkiego.
  36. Części składowe modlitwy anaforalnej.
  37. Adresat modlitwy anaforalnej. Analiza modlitw Liturgii św. Jana Chryzostoma i św. Bazylego Wielkiego.
  38. Prefacja – anamneza – zikkaron. Porównanie terminów i wyjaśnienie ich znaczenia.
  39. Śpiew trójświęty modlitwy kanonu eucharystycznego.
  40. Modlitwa dziękczynna i wychwalanie – znaczenie i historyczna analiza składowej części anafory.
  41. Ofiarowanie – przyniesienie. Historyczna i teologiczna analiza.
  42. Epikleza – istota próśb wygłaszanych w trakcie modlitwy anaforalnej.
  43. Różnica w epikletycznej modlitwie Liturgii św. Jana Chryzostoma i św. Bazylego Wielkiego. Wyjaśnienie rozbieżności we współczesnej praktyce liturgicznej.
  44. Modlitwa trzeciej godziny i jej historyczne pojawienie się w obrzędzie liturgicznym.
  45. „Przemieniając Duchem Twoim Świętym” w Liturgii św. Bazylego Wielkiego: charakterystyka historyczna i teologiczna.
  46. Przeistoczenie czy przemiana – analiza teologiczna.
  47. Modlitwy wstawiennicze – intercessio, ciche i głośne.
  48. Wspomnienie Bogurodzicy i hymn ku jej czci: historyczna i teologiczna analiza. Wspomnienie „za” czy „do” Bogurodzicy.
  49. Czytanie dyptychów za żywych i umarłych przed Świętymi Darami – historyczna tradycja.
  50. Modlitwa przed Ojcze nasz – analiza treści.
  51. Święte świętym – teologiczna analiza podniesienia Świętych Darów.
  52. Przełamanie Baranka i zeon (żar). Wyjaśnienie dokonywanych czynności i analiza teologiczna.
  53. Dogmat chrystologiczny w liturgicznym obrzędzie łamania Baranka i zjednoczenia w kielichu.
  54. Komunia duchownych i wiernych – historia formowania praktyki liturgicznej.
  55. „Z bojaźnią Bożą…” – historyczna analiza tekstu i jego znaczenie.
  56. Zsypanie cząsteczek po komunii wiernych i nawiązanie do zbawczego dzieła Chrystusa.
  57. Przeniesienie Świętych Darów na żertwiennik – schemat i teologiczne znaczenie.
  58. Modlitwy dziękczynne i modlitwy przed amboną – historyczny rozwój.
  59. Błogosławieństwo i rozesłanie wiernych. Charakterystyka kończących elementów Liturgii.
  60. Rozdawanie antydoru. Teologiczne znaczenie i historyczne świadectwa.

Literatura:

  • Archijeratikon, red. Soborowa Komisja Redakcyjna, i J. Pańkowski, tłum. H. Paprocki, Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2011.
  • Boska Liturgia świętego ojca naszego Bazylego Wielkiego, Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2005.
  • Boska Liturgia świętego ojca naszego Jana Chryzostoma, Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2001.
  • Служебник, Издательский Совет Русской Православной Церкви, Москва 2004.
  • Wieczernia, Jutrznia, Prokimenony, Alleluja, Rozesłania, Kalendarz Liturgiczny, Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2006.
  • Афанасьева Т. И., Литургии Иоанна Златоуста и Василия Великого в славянской традиции (по служебникам XIXV вв.), Москва 2015.
  • Алымов, В. (n.d.). Лекции по Исторической Литургике (maszynopis). Holy Trinity Orthodox School.
  • Bułgakow, S. (1992). Prawosławie. Zarys nauki Kościoła prawosławnego. (H. Paprocki, Trans.). Warszawa, Białystok.
  • Charkiewicz J., O wspominaniu świętych podczas proskomidii, w: Elpis 14 2012, s. 155-193.
  • Kabasilas Mikołaj, św., Komentarz Boskiej Liturgii św. Jana Chryzostoma, tłum. M. Ławreszuk, Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2009.
  • Ławreszuk M., Interpolacje w epiklezach bizantyjskich anafor św. Jana Chryzostoma i św. Bazylego Wielkiego, w: Elpis 16 2014, s. 33–41.
  • Ławreszuk M., Modlitwa wspólnoty. Historyczny rozwój prawosławnej tradycji liturgicznej, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2014.
  • Ławreszuk M., Różnice związane ze wspomnieniem świętych na proskomidii. Analiza rozbieżności współczesnych liturgicznych praktyk z perspektywy potrzeb Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, w: Elpis 16 2014, s. 87–94.
  • Miazek J., Liturgia w czasach Ojców Kościoła, „Warszawskie Studia Teologiczne”, 2007, t. XX, nr 1, s. 155–166.
  • Schmemann A., Eucharystia. Misterium Królestwa, tłum. A. Turczyński, Białystok 1997.
  • Paprocki H., Eucharystia w prawosławiu, w: Eucharystia w dialogu ekumenicznym, red. E. Smykowska, Warszawa 1989, s. 27–121.
  • Paprocki H., Misterium Eucharystii. Interpretacja genetyczna Liturgii bizantyjskiej, Wydawnictwo WAM, Kraków 2010.
  • Paprocki H., Modlitwy odmawiane przed amboną, w: Elpis 14 2012, s. 195-215.
  • Paprocki H., Wspomnienie Matki Bożej i świętych w anaforach wschodnich, w: Elpis 13 2011, s. 251-265.
  • Тафт Р. Ф., Литургический лексикон, tłum. С. Голованов, wyd. Издательство “Амфора”, Омск 2013.
  • Тафт Р. Ф., Как растут литургии. Развитие Божественной литургии византийского обряда, w: Развитие византийской литургии, tłum. И. Пральников, wyd. Quo Vadis, Киев 2009, s. 77–118.
  • Ware K., Prawosławna droga, tłum. siostra Nikolaia, wyd. Bractwo Młodzieży Prawosławnej w Polsce, Białystok 1999.

Olimpiada Prawosławnej Wiedzy Religijnej – zagadnienia – plik PDF do pobrania

Tagi: , ,

Ponad milion złotych na projekt „Słownik polskiej terminologii prawosławnej”

Kierownik Katedry Teologii Prawosławnej, ks. dr. hab. Marek Ławreszuk, wraz z innymi naukowcami z UwB – dr Małgorzatą Kurianowicz i dr Anną Rygorowicz-Kuźmą – będzie pod kierownictwem ks. prof. dr. hab. Wiesława Jana Przyczyny (przewodniczącego Zespołu Języka Religijnego Rady Języka Polskiego) realizował na Wydziale Filologicznym UwB projekt pod nazwą „Słownik polskiej terminologii prawosławnej”. Badania, rozłożone na kilka lat, otrzymały dofinansowanie w wysokości 1 110 938,00 zł.

To jeden z dwóch projektów badawczych Uniwersytetu w Białymstoku, które uzyskały granty w ramach rozstrzygniętego właśnie ogólnopolskiego konkursu w module „Dziedzictwo narodowe” w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. Drugi projekt, pod nazwą „Akta synodów prowincjonalnych i dystryktowych Jednoty Litewskiej. Krytyczna edycja źródeł”, realizują dr hab. Marzena Liedke i dr Piotr Guzowski z Wydziału Historyczno-Socjologicznego. Na swoje badania otrzymali grant w wysokości 631 400,00 zł. Łącznie Uniwersytet w Białymstoku uzyskał na realizację swoich projektów ponad 1,7 mln złotych.

Jak można przeczytać na stronie MNiSW, w ramach modułu Dziedzictwo narodowe wspierane są projekty badawcze w priorytetowych obszarach badawczych określonych przez Radę Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki, obejmujące projekty o charakterze dokumentacyjnym, źródłowym, edytorskim, translatorskim i słownikowym, w tym wymagające tworzenia oraz utrzymania wysoko wyspecjalizowanych i stabilnych zespołów badawczych, a także projekty stanowiące podstawy dla prac badawczych w humanistyce, obejmujących badania nad dziedzictwem narodowym.

W konkursie udział wzięło 249 wniosków. Na podstawie rekomendacji Zespołu doradczego – Rady Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki,  minister nauki i szkolnictwa wyższego zakwalifikował do finansowania 28 najlepszych projektów na łączną kwotę 30 984 232 zł.

Więcej informacji o konkursie pod adresem: http://www.nauka.gov.pl/aktualnosci-ministerstwo/30-mln-na-wsparcie-dziedzictwa-narodowego.html

Tagi:

Habilitacja archimandryty Andrzeja Borkowskiego

29 czerwca 2017 roku, uchwałą nr 15/2017 Rady Wydziału Teologicznego Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej zakończono procedurę habilitacyjną o. archimandryty Andrzeja Borkowskiego i nadano mu stopień doktora habilitowanego nauk teologicznych. Komisja habilitacyjna w składzie: ks. prof. Jan Perszon (przewodniczący), abp prof. dr hab. Jerzy Pańkowski, ks. prof. Marek Skwierkowski, ks. prof. Zygmunt Glaeser, ks. dr hab. Mieczysław Paczkowski, prof. Tadeusz Zieliński, dr hab. Jerzy Ostapczuk w wyniku przeprowadzonej procedury habilitacyjnej, w czasie której przedłożono trzy pozytywne recenzje dorobku naukowego kandydata, jednoznacznie przyjęła pozytywną opinię w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego o. Andrzejowi. Rada Wydziału podzieliła opinię komisji i tym samym potwierdziła formalne wymogi dotyczące procedury habilitacyjnej. Uchwała Rady Wydziału weszła z życiem w dniu podjęcia.

Archimandryta Andrzej Borkowski jest absolwentem Prawosławnego Seminarium Duchownego w Warszawie, Wydziału Teologicznego Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie i Wydziału Teologicznego Uniwersytetu w Atenach. W 2009 roku obronił rozprawę doktorską w Katedrze Historii Kościoła Wydziału Teologicznego Uniwersytetu w Atenach. Przedmiotem badań o. Andrzeja był „Stosunek starożytnych patriarchatów Wschodu do unii w Rzeczypospolitej w ostatnim dwudziestoleciu XVI w.”. W 2010 roku został przełożonym Monasteru Zwiastowania Najświętszej Bogurodzicy w Supraślu. Od 2012 roku jest adiunktem w Katedrze Teologii Prawosławnej Uniwersytetu w Białymstoku.

O. Andrzej jest autorem 3 monografii przedstawiających dzieje Cerkwi w Polsce z perspektywy źródeł greckich. Opublikował 37 artykułów naukowych w czasopismach krajowych i zagranicznych. Od 2012 roku prowadzi wykłady w Katedrze Teologii Prawosławnej UwB i innych jednostkach uniwersyteckich organizuje i prowadzi dodatkowe zajęcia skierowane do białostockich studentów, a także prowadzi wiele działań popularyzujących naukę, m.in. poprzez udział w spotkaniach z młodzieżą czy audycje w Radio Orthodoxia.

Tagi:

Modlitewne zakończenie zajęć w KTP

W dniach 9-10 czerwca odbył się ostatni zjazd studiów podyplomowych „Teologia prawosławna i ikonografia”, prowadzonych przez naszą Katedrę. Po wyczerpujących dwóch dniach ostatnich wykładów, warsztatów i zaliczeń studenci zebrali się w Katedrze pw. św. Mikołaja Cudotwórcy przy ul. Lipowej, gdzie wspólną modlitwą zakończyli rok akademicki. Towarzyszyli im wykładowcy, pracownicy naszej Katedry: ks. dr hab Marek Ławreszuk i ks. dr Andrzej Borkowski.

Zapraszamy do obejrzenia kilku zdjęć z tego wydarzenia – udostępnionych przez jednego z naszych studentów, pana Michała Dziewiatowskiego.

Tagi:

Zaproszenie na konferencję KTP – „Bizantyjska tradycja w obrzędowości słowiańskiej”

Katedra Teologii Prawosławnej Uniwersytetu w Białymstoku, Fundacja Vidovdan, Monaster Zwiastowania Najświętszej Bogurodzicy w Supraślu

zaprasza na konferencję naukową w ramach cyklu „Śladami Nektariusza”

Bizantyjska tradycja w obrzędowości słowiańskiej

Czytaj więcej ›

Tagi:

„Miłosierdzie wobec cierpiących” – wykład dr. Pawła Grabowskiego

Katedra Teologii Prawosławnej Uniwersytetu w Białymstoku zaprasza na wykład dr. Pawłem Grabowskim z Podlaskiego Hospicjum Onkologicznego „Miłosierdzie wobec cierpiących”. Prelekcja w ramach programu Wielkopostnej Wszechnicy 2017. Dr. Grabowski będzie mówił w jaki sposób każdy z nas może pomóc osobom chorym i cierpiącym, gdzie szukać wsparcia i pomocy w przypadku opieki nad ludźmi cierpiącymi na choroby nowotworowe.

Spotkania Wielkopostnej Wszechnicy odbywają się w świetlicy Parafii Prawosławnej Zmartwychwstania Pańskiego w Białymstoku (ul. Sikorskiego 9). Początek w niedzielę o godzinie 18. Wstęp wolny.

Zapraszamy

Tagi:

Sylabusy i materiały dydaktyczne studiów podyplomowych „Teologia prawosławna i ikonografia”

UWAGA!

Materiały przedstawione w niniejszej sekcji będą systematycznie uzupełniane.
Czytaj więcej ›

Tagi: ,

Studia podyplomowe Teologia prawosławna i ikonografia. Harmonogram zjazdów 2016/2017 – semestr letni

24 lutego, piątek

1600‑1730 – Monastycyzm – archimandryta Tymoteusz Sawczuk

1730-2000 – Teologia biblijna – ks. dr Marek Ławreszuk, prof. UwB

Czytaj więcej ›

Tagi:
Top